Shuhari 守破離

Shuhari bestaat uit 3 karakters. Elk van deze karakters geeft een fase op het pad aan:

  • shu 守 (beschermen, gehoorzamen), de traditie en de leraar wordt gevolgd. de basis wordt geleerd en beheerst.
  • ha 破 (onthechten, afwijken), er wordt afgeweken van de oorspronkelijke leringen. Een breder kader van het pad wordt bekeken.
  • ri 離 (scheiden, vertrekken), Er is geen sprake meer van technieken waarvan afgeweken wordt. Alle handelingen komen natuurlijk en op basis van intuitië

Er zijn verschillende manieren om tegen dit concept aan te kijken. De orthodoxe manier is dat een beoefenaar zich volledig in een van de fases bevind.

Als we het concept op deze orthodoxe wijze beschouwen kan over het algemeen aangenomen worden dat de eerste fase 10 a 20 jaar kost om te doorlopen. Hiervoor wordt ook wel 10.000 uur van correcte training genoemd. Afhankelijk hiervan is natuurlijk de aanleg van elke beoefenaar en de begeleiding die hij ontvangt.

Volgens deze orthodoxe zienswijze zullen veel leerlingen en leraren zullen daarom ook in deze fase verblijven. Meesters in hun kunst (shihan, hanshi etc) zullen in de ha fase verblijven. De martiale genieën van hun tijd verbijven in de ri fase.

Er is echter een alternatieve benadering van het concept shuhari, waarbij voor elke handeling en elke geestestoestand deze fases doorlopen kunnen worden.

  • een beoefenaar leert met zijn duim het zwaard uit de schede te duwen en wordt hierin verbeterd tot de techniek overeenkomt met de techniek zoals deze wordt beoefend in de traditie;
  • de beoefenaar beseft zich dat het uitduwen van het zwaard ook beschouwd kan worden als het afzetten van hand en saya tegen de tsuba (de andere zijde van de krachtenvergelijking)*
  • de beoefenaar heeft geen besef meer van zwaard, saya, hand of vervolghandeling en beweegt vrij en in overeenstemming met de omstandigheden.

*Dit is slechts een (toegegeven matig) voorbeeld van een de vele manieren waarop een beoefenaar met zijn beoefening bezig kan zijn.

Wanneer shuhari op deze wijze beschouwd wordt bevind elke leerling op micro niveau zich in elk van de fase van dit concept. Verder biedt deze zienswijze ook mogelijkheid om van ri weer naar shu te gaan; van het begin de handeling te bekijken en wederom te leren met een open geest.

Elk van ons heeft de fasen van shuhari doorlopen tijdens onze beoefening van “lopen”. Hoewel we waarschijnlijk niet bewust waren van deze fasen (omdat we nog te jong waren) kunnen we in retrospect alsnog deze fasen onder de loep nemen. Voor de meesten van ons is lopen een handeling die onbewust en in overeenstemmig is met de omstandigheden. Nu (in de ri-fase) zijn de in staat om onbewust in onze loop uitdrukking te geven aan onze geestestoestand. Deze intuitive beheersing van de handeling is het streven voor budoka in hun kata.

Disclaimer:

Dit artikel is onderdeel van een serie theorie-lessen. De bedoeling van deze artikelen is een achtergrond te verschaffen voor de budo-leerlingen van Kochōkai. Vanwege het introducerende karakter van deze artikelen, is er jammer genoeg geen ruimte om diep in te gaan op elk onderwerp.